Baza wiedzy

Pomniki przyrody – jak je zgłaszać? Akcja PomnikUJ

Pomniki przyrody to nie tylko okazałe drzewa i krzewy (zarówno pojedyncze, jak i w formie alei czy zabytkowych parków), ale również obiekty przyrody nieożywionej: źródła, wodospady, wywierzyska, jaskinie czy okazy skalne. Co najważniejsze – ta forma ochrony jest szczególnie dedykowana do powoływania przez samych obywateli. Każdy, komu leży na sercu dobro otaczającego nas środowiska, ma prawo zgłosić wniosek o objęcie wyjątkowego obiektu ochroną prawną.

O co chodzi w Akcji PomnikUJ?

Choć prawo daje realne narzędzia do ochrony lokalnie cennych obiektów przyrodniczych, wciąż niewiele osób wie, jak skorzystać z nich w praktyce. Chcemy to zmienić i pokazać, jak wygląda proces powoływania pomników przyrody krok po kroku.

Dlatego włączamy się w Akcję PomnikUJ — wspólną inicjatywę poświęconą pomnikom przyrody i ich praktycznej ochronie. Projekt realizujemy razem z Sekcją Botaniczną Koła Przyrodników Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, Sekcją Psychologii Klimatu KNP UJ Koła Nauk Psychologicznych PRAGMA.

Patroni: Akcja Ratunkowa dla Krakowa oraz Dziki w Lesie.

Do pobrania

Poniżej dostępny plik z lokalizacjami potencjalnych pomników przyrody.

Pobierz plik ZIP, rozpakuj go na telefonie lub komputerze, a następnie otwórz znajdujący się w nim plik KML w aplikacji obsługującej ten format, np. Google Earth, Locus Map lub innej aplikacji mapowej.

Lokalizacje można również wyświetlić bezpośrednio na mapie Google:

Formularz QField raz instrukcja:

Pierwsze spotkanie – wstęp teoretyczny

Jak realnie wpłynąć na ochronę otaczających Cię drzew i innych cennych obiektów przyrodniczych?

Pierwsze teoretyczno- dyskusyjne spotkanie Akcji PomnikUJ dostępne jest online tutaj.

Podczas prelekcji można było dowiedzieć się, jakie obiekty kwalifikują się do ochrony oraz jak krok po kroku wygląda proces powoływania pomników przyrody w Krakowie.

Drugie spotkanie – spacer przyrodniczy

Druga część wydarzenia zaplanowana została w formie praktycznego spaceru, podczas którego uczestnicy będą mogli się nauczyć, jak skutecznie walczyć o ochronę drzew.

  • Kiedy: 29 czerwca (poniedziałek) o godz. 18:00 (W razie niesprzyjającej pogody spacer zostanie przełożony na 30 czerwca).
  • Gdzie: Kraków, przy wejściu do Parku im. Wojciecha Bednarskiego (żelazna brama prowadząca do najstarszej części Parku) od strony ul. Parkowej – pinezka.

W planie spaceru:

  • Identyfikacja gatunków oraz poznawanie przyrodniczych ciekawostek na ich temat.
  • Pomiary drzew i opisywanie ich osobliwych kształtów oraz walorów (dane niezbędne do prawidłowego wypełnienia wniosku o pomnik przyrody).
  • Ćwiczenie korzystania z aplikacji, takich jak QField oraz innych przydatnych narzędzi do oznaczania gatunków (PlantNet, Czyj to liść, iNaturalist, Flora Incognita).

Spotkania prowadzą eksperci i pasjonaci:

  • Bartosz Halik (członek Inicjatywy KlimatUJ i wieloletni sympatyk Koła Przyrodników),
  • Bartłomiej Oleszko (Ekspert ds. sozologii, Członek Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, na co dzień zajmującej się ochroną przyrody i edukacją ekologiczną).