Monitoring gatunków inwazyjnych a pomniki przyrody – wywiad z ekspertem
Czy drzewo uznane za pomnik przyrody zawsze powinno pozostawać pod ochroną? Jak postępować w sytuacji, gdy należy ono do inwazyjnego gatunku obcego i może negatywnie oddziaływać na lokalną bioróżnorodność?
Monitoring gatunków inwazyjnych jest ważnym narzędziem rozpoznawania ich występowania oraz planowania działań ograniczających ich rozprzestrzenianie. Sama obserwacja nie wystarcza jednak do skutecznej ochrony przyrody. W przypadku gatunków inwazyjnych konieczne są działania czynne, takie jak ograniczanie ich ekspansji, usuwanie osobników czy zapobieganie dalszemu rozprzestrzenianiu. Dla osób niezajmujących się na co dzień ochroną przyrody takie rozwiązania mogą wydawać się nieoczywiste.
O gatunkach inwazyjnych obcych w kontekście pomników przyrody w obszernym wywiadzie opowiada Bartłomiej Oleszko — ekspert ds. sozologii, członek Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego oraz pracownik Fundacji Aeris Nova. Zapraszamy do lektury!
Monitoring gatunków inwazyjnych pomaga chronić bioróżnorodność
Inwazyjne gatunki obce, określane skrótem IGO, należą do najpoważniejszych zagrożeń dla bioróżnorodności. Mogą wypierać rodzime gatunki roślin, zmieniać warunki siedliskowe oraz zaburzać funkcjonowanie całych ekosystemów. Jednym z bardziej problematycznych przykładów jest bożodrzew gruczołowaty, który rozmnaża się zarówno generatywnie, z nasion, jak i wegetatywnie, za pomocą odrostów korzeniowych. Gatunek ten może również wykazywać działanie allelopatyczne, czyli ograniczać wzrost innych roślin. Z tego względu jego obecność może niekorzystnie wpływać na lokalną florę nawet wtedy, gdy dany okaz nie owocuje.
Jednocześnie w Polsce nadal występują okazy bożodrzewu objęte ochroną pomnikową, co pokazuje, że ochrona drzewa ze względów historycznych, krajobrazowych czy kulturowych nie zawsze jest tożsama z ochroną przyrody w szerszym rozumieniu. W takich przypadkach konieczne jest wyważenie różnych wartości i uwzględnienie rzeczywistego wpływu gatunku na otoczenie.

Dlaczego samo zachowanie drzewa nie rozwiązuje problemu? O tym właśnie można dowiedzieć się z wywiadu.
Przeczytaj pełny wywiad z naszym ekspertem!
Czego dowiesz się z wywiadu:
Zachęcamy do przeczytania całego wywiadu tutaj.
Sprawdź nasz program: