Edukacja ekologiczna w szkole – ogrody deszczowe dzięki wsparciu VIA4 S.A.

Edukacja ekologiczna w szkole ma istotne znaczenie nie tylko dlatego, że pomaga uczniom lepiej rozumieć świat, w którym żyją. W dobie globalnej zmiany klimatu pozwala także kształtować proekologiczną postawę już od najmłodszych lat. Jest to bardzo ważne dla przyszłych pokoleń i jakości środowiska, w jakim przyjdzie im żyć. 

Forma, w jakiej dzieci zdobywają wiedzę, ma kluczowe znaczenie dla jej trwałości, dlatego tak ważne jest, by łączyć edukację z doświadczeniem. Dzięki współpracy z firmą VIA4 S.A. udało się nam połączyć praktykę, doświadczenie i edukację w jednym wydarzeniu. W ramach wspólnej inicjatywy przy Szkole Podstawowej nr 15 im. Alfreda Szklarskiego w Mysłowicach założyliśmy dwa ogrody deszczowe. 

Edukacja ekologiczna w szkole przez działanie

Budowa ogrodów deszczowych była dla uczniów nie tylko praktyczną lekcją ekologii, ale też okazją do wspólnego działania poza salą szkolną. Podczas ciepłego dnia spędzonego na świeżym powietrzu dzieci mogły pracować razem, dzielić się zadaniami i zobaczyć, że troska o środowisko może być konkretnym, zespołowym doświadczeniem.

Właśnie na tym polega edukacja ekologiczna w szkole, która zostaje w pamięci na dłużej. Uczniowie mogli dowiedzieć się więcej o retencji, roślinach i wodzie opadowej, a także aktywnie uczestniczyć w tworzeniu ogrodu. Dzięki temu łatwiej było im zrozumieć, po co zatrzymujemy deszczówkę i dlaczego ma to znaczenie szczególnie w miastach.

W przestrzeni miejskiej wiele powierzchni jest pokrytych betonem, asfaltem albo kostką. W związku z tym woda opadowa nie może swobodnie wsiąkać w ziemię, lecz szybko spływa do kanalizacji. Ogród deszczowy pozwala zatrzymać część wody tam, gdzie spadła, i wykorzystać ją do wspierania roślin oraz poprawy lokalnego mikroklimatu.

Uczniowie, biorąc udział w budowie ogrodów, poznawali sadzone gatunki i obserwowali, jak z pojedynczych roślin powstaje większa, zielona całość. To ważne doświadczenie, bo pozwala zobaczyć zależności między wodą, glebą, roślinami i człowiekiem. Ochrona środowiska przestaje być wtedy abstrakcyjnym hasłem, a staje się czymś bliskim i zrozumiałym. Taka edukacja ekologiczna w szkole uczy również współpracy, odpowiedzialności i uważności na wspólną przestrzeń. Pokazuje dzieciom, że ich zaangażowanie ma znaczenie, a efekty pracy mogą zostać w otoczeniu szkoły na wiele kolejnych sezonów. 

Mała retencja w prostych słowach

Ogrody deszczowe przede wszystkim zatrzymują i magazynują wodę deszczową (z dachów, podjazdów, chodników), odciążając kanalizację miejską i zapobiegając lokalnym zalaniom. Dodatkowo systemy korzeniowe roślin hydrofitowych oraz warstwy filtrujące (np. żwir, piasek) usuwają zanieczyszczenia, zanim woda trafi do wód gruntowych. Ogrody deszczowe tworzą także naturalne środowisko i bazę pokarmową dla ptaków, płazów oraz owadów zapylających. A ponadto stanowią atrakcyjny element małej architektury (zarówno w gruncie, jak i w specjalnych pojemnikach). 

Mała retencja nabiera coraz większego znaczenia w kontekście skutków globalnej zmiany klimatu. Coraz częściej pojawiają się długie okresy bez deszczu, a po nich nagłe i bardzo intensywne opady. W związku z tym powodzie błyskawiczne oraz podtopienia stają się coraz większym problemem dla mieszkańców miast.

Jakie rośliny tworzą ogród deszczowy?

Ogrody deszczowe, które zbudowaliśmy przy szkole w Mysłowicach, zostały obsadzone roślinami dostosowanymi do wilgotniejszych miejsc – muszą bowiem dobrze tolerować okresowe zalewanie wodą. To rodzime gatunki, które nie tylko estetycznie wyglądają, ale też wspierają działanie ogrodu i tworzą przyjazne warunki dla owadów. 

Wśród posadzonych roślin znalazły się: wiązówka błotna, kuklik zwisły, kosaciec syberyjski, bukwica zwyczajna, rdest wężownik, bluszczyk kurdybanek, poziomka twarda, tojeść pospolita, żywokost lekarski, przywrotnik miękki, ostrożeń łąkowy, bodziszek łąkowy, krwiściąg lekarski, krwawnik zwyczajny, drżączka średnia, jaskier rozłogowy, trędownik bulwiasty, kozłek lekarski, rutewka żółta, kosmatka polna i rzepik pospolity.

Z czasem ogrody przy szkole będą się zmieniały. Kwitnące rośliny będą przyciągały owady i nadawały przestrzeni bardziej naturalny charakter. Dla uczniów będzie to okazja, aby obserwować mały ekosystem przez cały rok szkolny. 

Edukacja ekologiczna w szkole i odpowiedzialny biznes

Budowa ogrodów deszczowych w Mysłowicach pokazuje, że dobre efekty powstają dzięki współpracy. W tym projekcie połączyły się działania szkoły, naszej fundacji oraz firmy VIA4 S.A. Każda ze stron wniosła coś ważnego: miejsce, wiedzę, organizację, wsparcie i zaangażowanie.

Dzięki wsparciu VIA4 S.A. mogliśmy stworzyć rozwiązanie, które będzie służyć uczniom, szkole i przyrodzie. To także dobry przykład odpowiedzialnego zaangażowania biznesu. Dla firm rozwijających działania CSR i ESG takie projekty są sposobem na realne wspieranie środowiska poprzez konkretne działania, które zostają w lokalnej przestrzeni. Bardzo cenimy organizacje, które angażują się w sposób długotrwały i konsekwentny. 

Warto dodać, że takie akcje są ważne nie tylko ze względu na ekologię. Uczą współpracy, sprawczości i troski o wspólne dobro. Pokazują dzieciom, że ich praca ma sens i może zostawić po sobie coś trwałego. 

W akcję zaangażował się również Prezydent Mysłowic Dariusz Wójtowicz, który nie tylko wsparł inicjatywę swoją obecnością, ale także osobiście włączył się w prace przy ogrodach deszczowych. Doceniamy także wsparcie lokalnych władz, ponieważ pokazuje ono, że edukacja ekologiczna w szkole i działania na rzecz środowiska są ważne dla całej społeczności miasta. 

Edukacja ekologiczna w szkole zostaje na dłużej

Dwa ogrody deszczowe przy Szkole Podstawowej nr 15 im. Alfreda Szklarskiego w Mysłowicach to niewielka zmiana w przestrzeni, ale ważny krok w stronę lepszego gospodarowania wodą opadową. To także przykład, że edukacja ekologiczna w szkole może być ciekawa, praktyczna i bliska codziennemu życiu uczniów.